امیر مصباحی

با تسلط اعراب بر ایران، خط کوفی که یکی از خط‌های اصلی آنان در دوره آغازین اسلامی بود، در ایران رواج یافت. * این خط و نمونه‌های منشعب شده از آن تا سده چهارم هجری مورد توجه بود. با رواج خط نسخ اولیه به دلیل سرعت در نگارش، خط کوفی وارد مرحله دیگری شد و جنبه تزیینی به خود گرفت. این خط دارای انرژی‌های بصری متفاوتی نسبت به دیگر خطوط نظیر نسخ، ثلث و... پس از خود داشت و این نکته مورد توجه و اهمیت قرار گرفت. با توجه به نتایج بدست آمده از پژوهش و بررسی‌های انجام شده بر روی خطوط کوفی مختلف مانند کوفی مغربی، شرقی، گره‌دار و... به جای مانده از سده‌های نخستین هجری، دیزاین یک تایپ‌فیس جدید از منظر فرم اما متکی بر چند ویژگی خاص و مطرح خطوط کوفی، هدف اصلی طراحی تایپ‌فیس ایلیا بود. نکته حائز اهمیت در دیزاین این تایپ‌فیس باز آفرینی خط کوفی نبوده است، بلکه توجه و استفاده از ظرفیت‌های بصری خطوط سنتی و سابقه‌دار برای تایپ و فرهنگ دیداری امروزی با نگاه متفاوت‌تری است تا بتوان با رویکردی جدید و مدرن به آن پرداخت. در طراحی تایپ‌فیس ایلیا از ساختار خط‌های نسخ و ثلث و در مواردی از خط تعلیق نیز استفاده شده است. از ویژگی‌های دیگر این تایپ وجود اتصالات مختلفی است تا طراح گرافیک و تایپوگرافر بتواند ترکیبات مختلفی را تجربه و طراحی کند. این پروژه در اواسط تابستان ۱۳۹۳ روند پژوهشی‌‌اش شروع و در اواخر زمستان همان سال وارد مرحله طراحی شد و در اواسط پاییز ۱۳۹۵ طراحی آن در ۴ وزن به پایان رسید. با توجه به تصمیم انتشار آن و همچنین امکانات تایپوگرافی نرم‌افزار قلم برتر شرکت نرم‌افزاری مریم با شروع سال ۹۹ مجددا بازنگری بر روی آن صورت گرفت و دو وزن دیگر نیز به آن اضافه شد. * حمیدرضا قلیچ‌خانی، درآمدی بر خوشنویسی ایرانی، نشر فرهنگ معاصر